martes, 13 de setembro de 2022

AVE AMICI AMICAEQUE!

 

SALVE, AVE aut AVETE et VALE aut VALETE

 
Ola: Salve, ave (singularis) aut avete (pluralis)

-        Adeus: vale (singularis) aut  valete (pluralis)

-        Por favor: quaeso

-        Douche as grazas: gratias tibi ago

-        De nada: nihil est

-        Si: ita, certe

-        Non: non

-        Ben, de acordo: bene


-        Como estás/ estades?: Quomodo vales / valetis?

-        Estou ben/mal:  Ego sum bene / male 

-        Estamos moi  ben / fatal: Nos sumus optime/ pessime

 

QUID NOMEN TIBI EST?

      Como te chamas?: quid nomen tibi est?

      O meu nome é…: mihi nomen est…

      Onde vives?: Ubi tu habitas?

      Vivo en …: Ego in villā Marini habito

      Onde estudas?: Ubi tu studes?

      Estudo en …: Ego in Santo Narciso studeo

      O meu mestre/a é…: Meus magister/ mea magistra est …

      Eu son alumno/a: Ego discipulus/ discipula sum.

      Nós somos alumnos/as: Nos discipuli / discipulae sumus

      Eu son un mozo/ moza:  Ego sum puer/puella

      Nós somos mozos/ mozas: Nos pueri / puellae sumus

      Ti es o meu amigo / a miña amiga: Tu meus amicus/  mea amica  es

      Vos sodes meus amigos: Vos mei amici / meae amicae estis

 

Post legere, responde quaestiones:

      Álvaro é o meu amigo:______________________

      Sara é a miña amiga:_________________________

      Sara e Cristina son as miñas amigas:_________________________

      Álvaro e Paulo son os meus amigos:__________________________

      Qui mei amici sunt?:______________________________________

      Quae meae amicae sunt?:_________________________________

      Como te chamas? O meu nome é (nomen):___________________

      Onde vives? Vivo en….:____________________________________

      Onde estudas? Estudo no San Narciso:________________________

      O meu mestre de latín é Héctor.:____________________________

      Alvarus et Paulus pueri sunt:______________________________

 

  verbum SUM           

   Ego       sum

     Tu          es

    Ille/illa   est

    Nos      sumus

    Vos        estis

   Illi/illae   sunt

 

 

      sing./ plural.                        

       M    /     F_____

puer     puella (sing.)

pueri    puellae (plur.)

discipulus  discipula

discipuli     discipulae

amicus        amica

amici           amicae

meus       me____

me__       me____

 

  vocabula

quoque:

meus/ mea

quid:

non:

mihi:

tibi:

in

-que / et:

ille:____ illa:____

illi:____  illae:____  

luns, 12 de setembro de 2022

GALLAECIA, TERRA MIRABILIARUM

 




Avete, alumni et alumnae linguae latinae! 

In principio novo curso sumus!  

Gallaecia vestra terra est. Nos in Gallaecia non habitamus. 

GALLAECIA, TERRA MIRABILIARUM EST! 

mércores, 11 de maio de 2022

Imos recuncar na nosa terra antes da Romanización

 

Logo chegaría a derradeira batalla dos pobos dos castros contra os Fillos da Loba, que tiveron como precedente todo un proceso de conquista: as guerras contra Décimo Xunio Bruto, contra César e contra o mesmo Augusto contra Cántabros, Ástures e Galaicos.



mércores, 4 de maio de 2022

HOMINES CANESQUE

 


HOMINES  CANESQUE


Canes etiam aedium custodes sunt, nam terrent atque fugant fures acutis dentibus suis et promptis unguibus.

Canes saepe sunt gregum defensores et venatoribus cari sunt narium sagacitate, crurum celeritate atque ardore in proeliis contra feras.

Nemora cum voluptate percurrunt atque investigant feras et aves e latibulis.

Praedas instabunt, retinebunt et saepe etiam ad venatores portabunt.

In Odyssea Homeri, Ulixis canis Argus, primus inter propinquos et familiares, domini vocem agnoscet, sed postea

ad domini pedes non accurrit: viribus enim carebat.

Caudam solum leniter movebat et voce submissa dominum Ulixem salutabat .

 

VOCABULA

acurro,is,ere-curri: achegarse

acutus,a,um;adx. agudo

ad: prep cara a

aedes,aedium: (f)(só plural) casa, mansión.

Agnosco,is,ere, -novi: recoñecer

ardor,-oris(m) pasión

Argus, i_ Argos

canis, is: (m) can

careo, es,ere, -ui: carecer

carus,a,um: querido

cauda, ae: (f) rabo

celeritas,-atis(f): rapidez

contra: prep. contra

crus, cruris ( n) pata.

custos, -odis (m) garda

dens-entis: (m) dente

diligo,is,ere,lexi: querer

dominus, i (m) dono

e,ex: prep. De, dende

enim: adv. pois

etiam: adv. tamén

familiaris, -e: adx. familiar

fera,ae(f) fera

fugo,as,are,avi: poñer en fuga

fur, -uris(m) ladrón

gaudium,ii (n) satisfación

grex, -gis: (f) rabaño

Homerus,-i Homero

homo –inis(m) home

insto,as,are,avi: instigar, perseguir

investigo,as,are,ai: investigar

latibulum,-i(n) agocho

leniter: adv: levemente

maestitia,ae: (f) tristura

moveo,-es,.ere-ui: mover

nam: conx. posto que

naris-is: (f)nariz

nemus,-oris(n) bosque

Odyssea,ae: Odisea

praeda,ae(f) presa

percurro,is,ere,-cursi: percorren

pes, pedís: ( m) pé

porto,as,are,avi,.Levar

postea: prep, despois

primus, a,um: primeiro

proelium,ii: (n) batalla,loita

promptus,a,um: visible

propinquus,a,aum: próximos

retineo, es ere,ui: reter

sagacitas, -atis(f): sagacidade, agudeza

saluto,as,are,avi: saudar.

saepe: adv con frecuencia

socius,ii: compañeiro

solum: adv. Únicamente

submissus,a,aum: submisa

suus, -a-um: posesivo. Seu

terreo,es,ere,.-ui: atemorizar

Ulixes,-is: Ulises

unguis,-is(f) unlla

venator, -oris(m) cazador

vires, -ium ( plural) forzas

voluptas, atis(f) pracer

vox, -cis( f) voz


martes, 3 de maio de 2022

MAIUS MENSIS

 


ETIMOLOXÍAS POSIBLES 

Maio era o terceiro mes no antiguo calendario romano, onde xaneiro e febreiro non existían, estaban ao final do  ano como unha bolsa de tempo indeterminado.

A orixe do seu nome é incerta. Pode derivar da deusa romana Maia, tamén coñecida como Bona Dea, cuxo festival os romanos celebraban este mes que chamaban Maius.

Tamén podería relacionarse coa ninfa Maia, filla de Atlas e Pleione e nai de Hermes/ Mercurio.


​ Unha terceira opción da súa orixe podería ser do termo Maius Iuppiter, unha redución de maximus, o máis grande​


BONA DEA 

Bona Dea era unha deusa asociada coa vixginidade e a fertilidade feminina. Tamén estaba asociada coa curación: moitos enfermos eran tratados no seu templo con herbas medicinais. Era venerada con grande reverencia por plebeos, escravos e libertos e mulleres. Invocábaselle para pedir pola saúde e a liberación da escravitude; ou, as mulleres, pola súa fertilidade. O seu culto era moi antigo e incluía ritos reservados exclusivamente ás mulleres, prohibida a entrada aos homes no seu templo que foi construído no séciulo III a. C.,  despois foi restaurado por Lívia Drusila, a esposa do emperador Augusto (m. 14 d.C.), e polo emperador Adriano (r. 117-138). Sábese que aínda existía no final do século IV, mais acabou sendo demolido despois sen deixar vestixio.

A deusa era adorada  nun templo no Monte Aventino, pero os ritos secretos no seu favor practicábanse no fogar dalgún maxistrado romano o 4 de dicembro. Eran dirixidos pola muller do maxistrado, axudada polas virxes vestais. Ademais de estar prohibida a participación de homes, tampouco se permitían as pinturas de figuras de homes ou animais macho. A habitación estaba decorada con flores e plantas, pero se excluía o mirto xa que, segundo a tradición, Bona Dea foi golpeada ata á morte por Fauno cunha rama de mirto. Sábese moi pouco sobre a cerimonia en si, aínda que se cre que na orixe estaba relacionada coa agricultura.

 Para seguir investigando:

Culto a Bona Dea

Festival da Bona Dea

Será logo Bona Dea unha versión Mediterránea equivalente á deusa celta Beltane?