Repasamos as declinacións e conxugacións:

Indica de que decinación son:

lupa,-ae (f)

magister,-tri (m)

regnum,-i (n)

Romulus, i (m)

Silvia, ae (f)

PUERI ET PUELLAE LUDUNT

QUAESTIONES: ROMA QUADRATA

LUPA CAPITOLINA

REFORZO 1ª DECLINACIÓN

 Coloca as desinencias analizando cada oración antes de traducilas. 

Corneli_ un__ fili___ habet. Su_ fil_ Drusil_  est. 

Drusil_ su__ amic__ amat. 

Amic__ Drusil__ amant. Puell__ in schol_ quotidie veniunt et magistr__ vident.

 Ibi litter__ discunt. Drusil_ litter__ in tabul__ cerat_ scribit et legit. 

Puell__ Drusil__ audiunt et laudant, nam Drusil__ optime legit.

Aureli_ , alter_ discipul__ , autem pessime legit et puell__ Aureli__ non laudant sed rident.

amo,-as-are: amar

audio,-is-ire: oir

disco,-is.-ere: aprender

habeo,-es.-ere: ter

laudo,-as,-are: louvar

lego, -is, -ere: ler

rideo,-es-ere: rir

venio,-is-ire: vir

video,-es-ere: ver

CICADA ET NOCTUA

Cicada sonat et noctuae molestiam afficit; nam noctua in tenebris escam quaerit et interdiu dormit. Noctua cicadam silentium (1) rogat. Sed cicada multo validius clamat. Rursus noctua eam(2) rogat, sed cicada magis clamat. Tunc noctua garrulam fallacia adgreditur(3) : «Quia tu(4) mirabiliter cantas, ego(5) non dormio, ergo potabo(6) nectar quod(7) Pallas(8) mihi(9) nuper donavit(10); si non fastidis, veni(11); una bibamus(12)». Cicada avida advolat. Noctua cicadam exagitat et necat(13). Sic mortua, quod(14) viva negabat(15), tribuit(16). 

Vocabulario

 aduolo, as, are: chegar voando, precipitarse 

afficio, is, ere, feci, fectum: provocar, causar

avidus,-a,-um: avida, ambiciosa. 

cicada, ae, f.: cigarra, cantariña, carricanta ou chicharra.

clamo, as, are: berrar 

dormio, is, ire, iui, itum: durmir 

ergo, conj.: así pois, polo tanto 

esca, ae, f.: comida, alimento 

exagito, as, are: cazar, apresar 

fallacia, ae, f.: engano 

fastidio, is, ire, i(v)i, itum: ter disgusto, sentir fastidio 

garrulus, a, um: charlatán 

interdiu, inv.: durante o día 

magis, adv. máis.

molestia, ae, f.: molestia 

multo, adv.: moito 

noctua, ae, f.: curuxa 

nuper, adv.: recentemente 

quaero,-is- ere: buscar, procurar

quia, conx.: posto que 

rogo,-as-are: rogar, pedir

rursus, adv..: de novo 

si, conx.: se 

sic, adv.: así, deste xeito 

sono, as, are, sonui, sonitum: facer ruído 

tenebrae, arum, f.: tebras, escuridade 

tunc: adv. entón

una, adv.: ao mesmo tempo 

validius, adv.: máis forte

Notas 

1 silentium: acus. sing. n.: silencio 

2 eam: acus sing. fem. (is, ea, id ): esta,  

3 adgreditur: 3.ª pers. sing. pres.: achégase 

4 tu: ti 

5 ego: eu

6 potabo: 1.ª pers. sing. fut.: beberei

 7 nectar quod: acus. sing. n: ... o néctar que…

 8 Pallas, nom. sing. f.: Palas: Minerva 

9 mihi: a min 

10 donavit: deu 

11 veni: ven 

12 bibamus: bebamos 

13 necat: mata 

14 quod: o que

15negabat: negaba

16 tribuit: pagou. 

QUID EST?

QUID EST?

 CULTURA:

QUID STUDIUM LINGUAE LATINAE EST? ( Que cousa é o estudio do latín?)

Quaestiones:

A- RESUMITE: Resume en galego os contidos dos distintos apartados ou títulos que se comentan neste vídeo: 

- QUE É O LATÍN?

 

- TIPOS DE LATÍN

 

- A EXPANSIÓN DO LATÍN

 

- AS LINGUAS ROMANCES

 

- OS ROMANOS E OS GREGOS

 

ET LINGUA: 

B) Detente logo: Copia e comenta a seguinte cita do poeta Horacio que aparece traducida no vídeo:

              Graecia capta ferum victorem cepit et artes intulit in agresti Latio.

- ROMA ET  MUNDUS MODERNUS

- O LATÍN E O CASTELÁN 

 Cres que podemos afirmar o que se di da súa relación co castelán, pero en lugar do castelán sobre o galego? *

- O COÑECEMENTO DO LATÍN, PARA QUE SERVE?

UN SEGUNDO VÍDEO QUE FALA DO ALFABETO LATINO: 

ACTIVIDADE:

ESCRIBE o alfabeto galego ten 23 letras e 6 dígrafos (ch, gu, ll, nh, qu, rr).

ESCRIBE o alfabeto do castelán ten 27 letras e 5 dígrafos. 

ESCRIBE o alfabeto latino e compáraos cos que usamos nós:

 

ACTIVIDADE EXTRA: 

*Poderiamos realizar unha versión do primeiro vídeo en lingua galega? Prazo de presentación:15 días. 

TEXTOS PARA TRADUCIR

 

CENA ROMANA

HOMINES  CANESQUE

IN ITINERE

VIVAMUS, MEA LESBIA

CARPE DIEM ET TEMPUS FUGIT

Saberías explicar estes tópcos literarios?

CORPUS HUMANUM

 Un texto para traducir describindo o corpo e fixándonos na análise e nas palabras da 3ª declinación

Declinamos antes a palabra usando o declinator: 

Observemos as palabras coas que imos traballar nesta tradución.

CORPUS HUMANUM

OS ADXECTIVOS EN LATÍN

Declina os seguintes adxectivos: omnis-e/ sapiens, entis. 

Texto: VER ET  HIEMS

dicionario latín-galego online

TEXTO PARA TRADUCIR: DAEDALUS

 

Entra no seguinte enlace e, logo, copia o seguinte texto.  Vai analizando e traducindo oración a oración usando o vocabulario que tes na propia entrada. 
 

DAEDALUS

FAMILIA ROMANA (II)

 FAMILIA ROMANA

Visualizar os vídeos para coñecendo a historia traducir logo un texto. FAMILIA ROMANA II

IANUARIUS ET PRIMUS LABOR ANNI

XANEIRO 

PERFECTO

AENEAS

Comezamos forte: tres tarefas:

1º- Investigar sobre Ianuarius, o nome do mes.

2º- Aprender o tempo de perfecto dos verbos en latín 

3º Analizar e traducir un texto que nos quedara pendente o ano pasado. 

FAMILIA ROMANA (I)

 

QUAESTIONES:

Estne  Medus filius Iulii?

Iulius _______ servorum et _____ liberorum est.

Estne Delia filiae Aemiliae?

Cuius ancilla est Syra?

Cuius Medus et Davus servi sunt?

Quot liberi in familia Iulii sunt?

Quot filiae et quot filii?

Quot servi in familia sunt?

In familia Iulii ______ servi, _______ liberi sunt.

Iulius domin-__ mult-_____ serv-_____ est.

Numerus liber-_____ est tres.

In familia Iuli-_ magn-_ numer-_ serv-___ et pauc-_ numer-_ liber-___ est.

In familia Iuli-_ mult-_ serv-_ Graec-_ et mult-__ ancill-__ Graec-__ sunt.

SABERÍAS EXPLICAR ESTES TÓPICOS LITERARIOS?: CARPE DIEM/ TEMPUS FUGIT

 Como seguro xa sabes os tópicos literarios adoitan enunciarse en latín porque naceron na literatura grecolatina. Imos ver un exemplo e logo a ver se sabes explicar xenerosamente e con detalles:

1- Que é un tópico literario?

2- Cal é a orixe dos tópicos: Carpe Diem e Tempus fugiT?

3- Que significan estes tópicos:  Carpe Diem e Tempus fugiT?

4- Busca no poema de Catulo Vivamus mea Lesbia, estes dous tópicos, a ver se os atopas? 

Fíxate ben no textos:

 CAPE DIEM

Este tópico que xa aparecía na lírica grega podemos atopalo na romana en Horacio:

"Carpe diem, quam minime credula postero" (Oda I , 11)

"Aproveita o día, non confíes no mañá"

TEMPUS FUGIT

Este tópico que acabamos de ver, o do carpe diem, debémolo relacionar con outro que está intimamente ligado a el , falamos do Tempus fugit. Xa o viramos onte en Catulo no poema Vivamus mea Lesbia.  

Pero habitualmente se fala como texto referencial de Virxilio que nas Xeórxicas dixo:

 

"Sed fugit interea, fugit irreparabile tempus" ( Georg. III 284)

  "Foxe entrementres, foxe irreparable o tempo"

UNHA DE ROMANOS/AS

ODI ET AMO, Quare id faciam, fortasse requiris.

Nescio, sed fieri sentio et excrucior.

Un brevísimo pero célebre poema de Catulo, no que se trata a simultaneidade do amor e odio, desconcertante e sobre todo, ferinte para o que a sofre. O autor demostra unha extraordinaria habilidade para crear un quiasmo (unha estrutura en "cruz") no que varios termos se contrapoñen en posición a outros, no seu significado. Así, atopamos ODI (odio) AMO (amor) SENTIO (sentir) EXCRVCIOR(estar crucificado). Dúas emocións positivas e dúas negativas.

ODI (-) ET AMO(+) contrapostos a SENTIO(+) EXCRVCIOR(-). REQVIRIS (preguntaraste)  contraponse a NESCIO (non o sei), e FACIAM contraponse a FIERI, unha é a forma activa e a outra pasiva de facer. Xusto como ODI (activo, odiar) e EXCRVCIOR (pasivo, ser crucificado).  E como reforzo maxistral, o emprego deliberado de EXCRVCIOR reforza esa estrutura "en cruz". Sen dúbida, a pesar da súa aparente sinxeleza e brevidade, o autor era un auténtico mestre da lingua latina.

Quen era Catulo?

Quen era Lesbia? 

Son dúas respostas para coñecer un pouco máis o ambiente literario que se vivía en Roma á altura da época de Julio César.

Unha vez que teñas resposta a estas preguntas podes ler algún dos poemas deste poeta que reflicten a súa tormentosa relación amorosa.

UNHA DE ROMANOS/AS

Trátase de explicar quen eran estes dous personaxes a través do coñecemento e reflexión dos textos que se conservan da súa relación.  

NON ESQUEZAS ENVIAR LOGO POR CORREO (aulaclasicasn@gmail.com)  A ACTIVIDADE  

A TRADUCIÓN DA SEMANA

 CENA ROMANA

Imos realizar a seguinte tradución: CENA ROMANA

A TRADUCIÓN DA SEMANA

 Copia e traduce o seguinte texto:

CORPUS HUMANUM

A tradución da semana: HOMINES ET CANES

 

Entra nesta entrada e traduce o texto da semana: 

HOMINES ET CANES

Para traducir OFFICIA

 QUAE FACIEBANT ROMANI?

DAEDALUS ( texto para traducir)

 

Postero die magister fabulam Daedali  discipulis narravit:

 

"Daedalus vir peritus fuit. In insula Creta exsulabat ubi Minos tyrannus profugo hospitium praebuit. Daedalus, propter beneficium gratus, superbo tyranno labyrinthum, custodiam captivorum aedificavit.

Sed superbia ingeniosum virum movet. Itaque Minos, iratus, fabrum vituperat et in labyrintho cum filio retinet.

 

Tum Daedalus puerum captivum indicavit: " Cur times, care fili? Novam et miram machinam excogitabo. Liberi erimus!"  Alas callidus faber parat. Denique, vir et puer alas umeris bene accommodaverunt et, primo, per latum caelum evolaverunt.

 

- O Icare, inter undas et caelum sempre vola!

 Sed incautus puer ad Phoebum nimis appropinquavit. Radii alarum ceram liquant et deus, ira incensus, miserum puerum in undas praecipitavit."

 

 

VOCABULA

aedifico,as,are,-avi: construír

ala,ae: á

beneficium,-ii(n): favor

callidus,a,um: intelixente

captivus.a,um: prisioneiro

carus,a,um: querido

 Creta,-ae (f) Creta

custodia,ae: prisión

Daedalus,-i:Dédalo

denique: adv. finalmente

excogito, as,are: deseñar

exsulo,as,are,-avi: estar desterrado

faber,-bri: artesán

gratus,a,um: agradecido

hospitium,ii(n) hospitalidade

ingeniosus,-a-um: inxenioso

insula, -ae: (f) illa

iratus,a,um: enfadado

labyrinthum,-i(n) labirinto

liber, a, um: libre

machina, ae: invento

Minos,-i(m) Minos

mirus,a,um : admirable

moveo,es,ere: mover

paro,as,are: preparar

peritus,a, um: hábil

Phoebus, -i: Febo-Apolo, o Sol.

praebeo,es,ere,-ui: ofrecer

primo (adv. ao comezo, primeiramente)

profugus,a.um: fuxitivo

propter: conx. por causa de

retineo,es,ere: reter.

superbia,ae: soberbia

superbus,a,um: soberbio

timeo,es,ere: temer

tum: entón.

tyrannus,-i (m) soberano, rei

ubi: adv. onde

umerus, -i (m) ombreiro

unda, ae: onda, auga... mar.

vir, -i (m) home

vitupero,as,are.avi: rifar, castigar

PUER IMPROBUS...

 

Un texto con futuros... POST AENEAM

 POST AENEAM ...

Mox tamen troianae carinae undas rursus secant et ad Italiam navigant. Tandem terra bona et pulchra fessis nautis apparet. Post saevas procellas, nautae et feminae novam patriam videbant. Aeneas subito exclamat: Quid exspectamus? Gratias Fortunae secundae agere debebimus. Novam terram patriam vocabimus et sanctam habebimus. Italia nostra erit.

Localiza os verbos en futuro e traduce este texto: 

Vocabulario:

ad: prep. acusativo  a, cara a.

Aeneas,-ae: Eneas.

carina,ae: naves

exclamo, -as-are: exclama.

exspecto-as-are: esperar.

fessus,-a-um: canso.

 "gratias agere": dar grazas.

habeo,-es-ere: ter

Italia,-ae: Italia

mox: adv. logo

nauta,ae: (m) navegante, mariñeiro.

navigo-as-are: navegar.

noster,-tra,-trum: noso.

patria-ae: patria

praeclarus,-a-um: ilustre

procella,ae:(f) temporal

pulcher, chra,-chrum: fermoso

regina,ae: raíña.

rursus: adv. de novo.

saevus-a-um: terrible.

sanctus-a-um: inviolable.

seco,-as,-are: cortar.

secundus-a-um: favorable.

subito:adv. de súpeto

tandem:adv. finalmente.

Troia,-ae: Troia.

unda,ae: mar (ondas do mar)

video,-es-ere: ver.

voco,-as-are: chamar.

AENEAS

 

Un texto para traducir sobre Eneas: 

AENEAS

FAMILIA ROMANA

FAMILIA ROMANA I 

 FAMILIA ROMANA II