luns, 17 de novembro de 2025

2ª DECLINACIÓN

 



Saberías declinar usando o declinator? 

filius, -i (m):  fillo

domus, -i (f):  mansión, casa nobre.

puer, -i (m):  neno, mozo

aedificium,-ii (n) edificio.


Para traballar con textos 

 FAMILIA ROMANA 

DOMUS, VILLA ET INSULA

luns, 10 de novembro de 2025

REFORZO 1ª DECLINACIÓN


 Coloca as desinencias analizando cada oración antes de traducilas. 


Corneli_ un__ fili___ habet. Su_ fil_ Drusil_  est. 

Drusil_ su__ amic__ amat. 

Amic__ Drusil__ amant. Puell__ in schol_ quotidie veniunt et magistr__ vident.

 Ibi litter__ discunt. Drusil_ litter__ in tabul__ cerat_ scribit et legit. 

Puell__ Drusil__ audiunt et laudant, nam Drusil__ optime legit.

Aureli_ , alter_ discipul__ , autem pessime legit et puell__ Aureli__ non laudant sed rident.



amo,-as-are: amar
audio,-is-ire: oir
disco,-is.-ere: aprender
habeo,-es.-ere: ter
laudo,-as,-are: louvar
lego, -is, -ere: ler
rideo,-es-ere: rir
venio,-is-ire: vir
video,-es-ere: ver

CICADA ET NOCTUA


Cicada sonat et noctuae molestiam afficit; nam noctua in tenebris escam quaerit et interdiu dormit. Noctua cicadam silentium (1) rogat. Sed cicada multo validius clamat. Rursus noctua eam(2) rogat, sed cicada magis clamat. Tunc noctua garrulam fallacia adgreditur(3) : «Quia tu(4) mirabiliter cantas, ego(5) non dormio, ergo potabo(6) nectar quod(7) Pallas(8) mihi(9) nuper donavit(10); si non fastidis, veni(11); una bibamus(12)». Cicada avida advolat. Noctua cicadam exagitat et necat(13). Sic mortua, quod(14) viva negabat(15), tribuit(16)

Vocabulario
 aduolo, as, are: chegar voando, precipitarse 
afficio, is, ere, feci, fectum: provocar, causar
avidus,-a,-um: avida, ambiciosa. 
cicada, ae, f.: cigarra, cantariña, carricanta ou chicharra.
clamo, as, are: berrar 
dormio, is, ire, iui, itum: durmir 
ergo, conj.: así pois, polo tanto 
esca, ae, f.: comida, alimento 
exagito, as, are: cazar, apresar 
fallacia, ae, f.: engano 
fastidio, is, ire, i(v)i, itum: ter disgusto, sentir fastidio 
garrulus, a, um: charlatán 
interdiu, inv.: durante o día 
magis, adv. máis.
molestia, ae, f.: molestia 
multo, adv.: moito 
noctua, ae, f.: curuxa 
nuper, adv.: recentemente 
quaero,-is- ere: buscar, procurar
quia, conx.: posto que 
rogo,-as-are: rogar, pedir
rursus, adv..: de novo 
si, conx.: se 
sic, adv.: así, deste xeito 
sono, as, are, sonui, sonitum: facer ruído 
tenebrae, arum, f.: tebras, escuridade 
tunc: adv. entón
una, adv.: ao mesmo tempo 
validius, adv.: máis forte

Notas 
1 silentium: acus. sing. n.: silencio 
2 eam: acus sing. fem. (is, ea, id ): esta,  
3 adgreditur: 3.ª pers. sing. pres.: achégase 
4 tu: ti 
5 ego: eu
6 potabo: 1.ª pers. sing. fut.: beberei
 7 nectar quod: acus. sing. n: ... o néctar que…
 8 Pallas, nom. sing. f.: Palas: Minerva 
9 mihi: a min 
10 donavit: deu 
11 veni: ven 
12 bibamus: bebamos 
13 necat: mata 
14 quod: o que
15negabat: negaba
16 tribuit: pagou. 

luns, 13 de outubro de 2025

DECLINATOR



Unha ferramenta moi útil o DECLINATOR que nos acompañará nesta batalla coa análise e tradución de textos. Iremos ampliando a medida que vaiamos aprendendo declinacións.  Procura ter unha copia contigo sempre.   E  para saber como usalo pode ser moi útil ver os seguintes vídeos:















Analiza e traduce usando o declinator o seguinte texto:

MINERVA ET DIANA

Fabulae carae sunt puellis, nam fabulae puellas delectant. Multae fabulae memorant antiquas deas.
Minerva dea non solum sapientiae magna dea est, sed etiam pugnas amat atque hastam galeamque habet. Minervam, sapientiae deam, amamus. Poetae prudentiam Minervae laudant et statuam aramque Minervae rosis ornant, atque gloriam Minervae saepe laudant.


Diana sagittas portat. Aras Dianae, deae lunae et silvarum, rosis ornamus, nam Diana dea feras sagittis saepe vulnerat et captat aut necat. Cerva Dianae sacra erat. Puellae aras Dianae rosis ornant.

QUAESTIONES:

Quae  statua Minervae est?

Quid animal ad Dianam est?

Cur Minerva hastam portat et Diana sagitas?

Para traducir temos que coñecer tanto os mecanismos básicos da lingua latina (que co declinator será máis doado de facer) como tamén dominar o léxico preciso, para o que podes botar man, polo de agora, imos ir apuntando un vocabulario: 

Ad ( prep. de acusativo): a/xunto a.
amo,-as,-are: amar

antiquuus,-a,-um

ara,-ae(f) altar

aut(conx.): ou

carus,.a-um: querido/a

capto- as,-are: capturar

 cerva,-ae(f) cerva

dea,-ae(f) deusa.

delecto,-as,-are: gustar

Diana,-ae(f)Diana (Artemisa en grego)

fabula, ae(f): fabula, conto

fera,-ae(f) fera

galea,-ae(f) casco

gloria,-ae(f): gloria

habeo-es-ere_ ter

hasta,-ae(f) lanza

laudo,-as,-are: louvar, gabar

luna.-ae(f) lúa

magnus-a-um: grande

memoro, -as,-are: lembrar

Minerva,-ae (f): Minerva ( Atenea en grego)

Neco,-as,-are: matar

non solum...sed etiam: (locución correlativa adverbial): non só... senón tamén

orno, -as,-are: adornar

poeta,-ae(m) poeta

porto, -as.-are: portar, levar.

prudentia, -ae (f) prudencia

puella,-ae(f): nena/ Moza.

Pugna-ae(f): loita, batalla

rosa,-ae(f): rosa

sacer,-cra,-crum: sagrado

saepe: adv. con frecuencia

sagitta,-ae (f) frecha , seta.

sapientia, -ae (f) sabedoría

silva,-ae(f) fraga, bosque

statua,-ae(f) estatua

vulnero –as,-are: ferir, vulnerar


ANÁLISE E TRADUCIÓN DO TEXTO

Minerva dea non solum sapientiae magna dea est, 
 SUXEITO        ENLACE       C N      ATRIBUTO   Vbo.

sed etiam pugnas amat atque hastam galeamque habet.
ENLACE       OD       Vbo.   conx.         OD              conx.    Vbo.

                                       aposición
Minervam, sapientiae deam, amamus.
  OD                  CN                OD.        Vbo.

Poetae prudentiam Minervae laudant et 
SUX.         OD                  CN.         Vbo.       conx.

statuam aramque Minervae rosis ornant
      OD.           conx.      CI            CC.   Vbo.

atque gloriam Minervae saepe laudant.
 conx.      OD.           CN            CC        Vbo.



Diana sagittas portat
SUX.        OD         Vbo.

                                aposición
Aras Dianae, deae lunae  et  silvarum, rosis ornamus
 OD.      CN.      CN.      CN.   conx      CN.           CC.      Vbo.

nam Diana dea feras sagittis saepe vulnerat et captat aut necat. 
conx.   SUX.       OD.      CC.       CC.      Vbo.      conx  Vbo.   conx. Vbo.

Cerva Dianae sacra erat 
SUX.        CI.      ATRIB.  Vbo.   

Puellae aras Dianae rosis ornant.
SUX.     OD.      CI.   CC.     Vbo.