PRIMA ET SECUNDA DECLINATIONES

 1ª DECLINATIO

2ª DECLINATIO

DEFUNCTI

  Estamos no País dos Mortos como seguramente sabes que xa o dicían os romanos. Lembraremos a procedencia deste elemento da nosa identidade ben antigo e logo entraremos no Mes de Defuntos usando o  latín.

DEFUNCTI ( I )

DEFUNCTI ( II )

FACTA ET VITA

Hoxe volvemos inaugurar para este curso 23-24 outra sección deste blog 

FACTA  ET VITA

HABEMUS CASUS!

 

HABEMUS CASOS!

A sección de INTRA MUROS podería e, se cadra, debería chamarse GRAMMATICI CERTANT porque está pensada para pelexar coa gramática do latín, especialmente coa sintaxe.  Intra muros, de muros adentro será a sección do blog que contribuirá a explicar como funciona internamente o latín, é dicir, entendemos que toda lingua usa/constrúe unhas regras a modo de murallas das que se serve para funcionar e cohesionarse, manter o seu carácter e diferenciarse das outras. Para os que vimos doutra lingua estes muros poden parecer infranqueables, pero se nos colamos dentro, entendemos todo mellor.

 

O LATÍN LINGUA FLEXIVA. CONCEPTOS DE FLEXIÓN E CASO.

Como puidestes comprobar no vídeo anterior as terminacións dalgunhas palabras varían segundo o xénero, o número e a función que realizan na oración.

O latín, como filla do indoeuropeo, é unha lingua flexiva, usa a flexión, é dicir, os morfemas finais de palabras como os substantivos para indicar a función sintáctica.

Ás diferentes formas que presentan as palabras segundo a súa función chamámoslle casos.

 

 Iulius vir romanus est. Aemilia mater romana est.  Liberi sunt filii filiaeque. Iulius pater Iuliae est.

 Aemilia mater Marci et Quinti est. 

 

O CASO NOMINATIVO

Pois ben o latín usa o caso nominativo tanto para expresar a función de suxeito como de atributo.

Como ben sabes, os verbos nas oracións teñen moito que dicir, funcionan como motores das mesmas. Se te fixas nas oracións do vídeo, todas elas están formadas por verbos chamados atributivos ou copulativos como est, sunt (ser, estar, parecer...) que crean predicados nominais porque o seu complemento natural é o atributo.

 

Marcus puer romanus est.                   Aemilia et Delia et Syria feminae  sunt.

    SUX.      ATRIB.    Vbo.                        SUXEITO                 ATRIB.  Vbo.

 

O CASO XENITIVO

O latín, ademais do nominativo, ten máis casos para expresar distintas funcións sintácticas. O xenitivo serve para expresar a función de complemento do nome (CN).

 

Iulius pater Marci est.       Marcus  filius   Aemiliae et Iulii  est.

SUX. ATRIB  CN  Vbo.        SUX.  ATRIB.      CN.               Vbo.

 

 

Marcus et Quintus et Iulia  sunt    liberi    Iulii et Aemiliae.

                     SUX.              Vbo.  ATRIB.         CN.

 

QUAESTIONES: RESPONDE IN LINGUA LATINA

Quis Iulius est?

Quae Aemilia est?

Qui Marcus et Quintus sunt?

Estne puer Iulius?

Suntne viri Marcus et Quintus?

Estne Iulius puer?

Quis pater  Marci est?

Quae mater Marci est?

Quae mater Iuliae est?

Quae filia Iulii et Aemiliae est?

Qui filii Iulii et Aemiliae sunt?

Qui liberi Iulii et Aemiliae sunt?

EXERCITIA CASUS 

DOS CASOS ÁS DECLINACIÓNS

FAMILIA ROMANA

FAMILIA ROMANA I 

 FAMILIA ROMANA II

LEGERE, TRADUCERE ET COMMENTARI

 

 POST LEGERE,

 CONVERTERE IN LINGUAM GALLAICAM

  Incorpora o texto traducido ao galego a túa libreta de latín. 

LITTERAE ET NUMERI

 LITTERAE:

Imos coñecer a orixe do alfabeto latino que deriva do grego a través do etrusco e explicar logo como se len as distintas letras e algunhas regras importantes de pronunciación do latín clásico.

Finalmente, imos ver como evolucionou o alfabeto latino ata os nosos días:

NUMERI:

 Os dedos da man, como moitos de nós fixemos de pequenos, serviron aos romanos para estilizalos e dar lugar aos famosos números I, II, III e tamén IIII que normalmente escribían así e non tanto IV.

 

A man aberta (catro dedos unidos e o pulgar separado) disque dá lugar ao cinco: V. 

Os números restantes proceden de letras do alfabeto grego que os romanos non usaban. O número 10= X procede da letra grega "khi" son que non había en latín. 

A letra grega Ψ"psi" foise volvendo angulosa e perdeu o trazo esquerdo ata aparecer como L= 50.

O Θ"theta" grego foise abrindo e perdendo o guión central ata seren C = 100.

O D = 500 deriva da metade da letra Φ"phi" que se foi abrindo ata chegar a seren un M = 1000.

 COMEZAR A CONTAR 

 ITALIA ANTIQUA

IMPERIUM ET LINGUA

Amisimus Romam, amisimus regnum atque dominatum; tametsi non nostra sed temporum culpa; verum tamen per hunc splendidiorem (litterarum) dominatum in magna adhuc  orbis parte regnamus. Nostra est Italia, nostra Galia, nostra Hispania, Germania, Pannonia, Dalmatia, Illyricum, multaeque aliae nationes. Ibi namque Romanum imperium est ubicumque Romana lingua dominatur.

Lorenzo Valla (1407-1457) Elegentiarum libri VI

Perdemos  Roma, perdemos o poder e máis o imperio, pero non por culpa nosa, senón das circunstancias; aínda así reinamos na maior parte do mundo grazas a este máis ilustre imperio (das letras). Nosa é Italia, nosa a Galia, nosas a Hispania, a Xermania, a Pannonia, Dalmacia, o Ilírico e moitos outros pobos. Porque o imperio romano está alí onde domine a lingua de Roma.